Rusya ve Ukrayna’da günlük hayat cepheye ayarlı

Dört buçuk yıldır devam eden Rusya-Ukrayna savaşında çatışmaların etkisi cephe hattının çok ötesine taşındı. Ukrayna’da siviller günlük hayatlarını neredeyse her anını dron saldırılarına göre planlarken, Rusya’da ise Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik saldırılarının ardından birçok bölgede benzin bulmak gündelik hayatın yeni zorluklarından biri haline geldi.

KENTİN YARISI BOŞALMIŞ

Amerikan CNN’in ziyaret ettiği Ukrayna’nın Nikopol kenti, savaşın etkilerinin en çok hissedildiği bölgelerden biri. Ülkenin güneyindeki kent, Dinyeper Nehri’nin karşı kıyısında Rus işgali altındaki Zaporojye Nükleer Santralı’na ve Rus güçlerine sadece birkaç kilometre uzaklıkta. Sıcak bir temas hattında bulunan kentin sakinleri neredeyse her gün tekrarlayan saldırılar nedeniyle, “yere değil sürekli gökyüzüne bakarak yürüdüklerini” anlatıyor. Savaş öncesi yaklaşık 100 bin nüfusu olan Nikopol’de yerel yetkililere göre nüfusun yarısı kenti terk etti. Geride kalan kent sakinleri artık otobüs duraklarında beklememeye çalışıyor. Okullar ve anaokulları kapalı, posta hizmetleri ile otobüs seferleri de güvenlik gerekçesiyle zaman zaman durduruluyor. Dron alarmı verilince otobüsler duruyor, yolcular güvenli bölgelere yöneliyor. Yerel radyo istasyonu, müzik yayınını keserek dronların görüldüğü noktaları anons ediyor.

YOLLAR BALIK AĞI KAPLI

Nikopol’de FPV dronlarını yakalayabilen balık ağları yolların üzerine geriliyor. Cephe hattındaki birçok kentte görülen bu uygulamanın kaldırımları da kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanıyor. Kent sakinleri şehir genelinde yaklaşan dronları bildiren uyarı uygulamaları ve “Chuyka” adı verilen tehdit yaklaştığında sesli uyarı veren taşınabilir dron tespit cihazlarını günlük hayatlarının parçası yapmış.

RUSLAR BENZİN KUYRUKLARINDA

Savaşın dolaylı etkileri son dönemde Rusya’da da hissediliyor. Dünyanın en büyük petrol üreticilerinden olan Rusya’da yıllardır kolay ve görece ucuz yakıt bulmaya alışkın olan sürücüler için benzin kuyrukları günlük hayatın yeni görüntülerinden biri haline geldi. Ukrayna’nın petrol depoları ve rafinerilerine yönelik saldırılarının ardından ülkenin birçok bölgesinde akaryakıt sıkıntısı yaşanıyor. Vologda kentinde yaşayan Yelena ve Dmitry çifti, araçlarına yakıt alabilmek için dört benzin istasyonu dolaştıklarını anlatırken, bazı istasyonların tamamen kapandığı, açık olanlarda ise uzun kuyruklar oluştuğu görüldü. Moskova yönetimi tedarik sorunu nedeniyle ihracata kısıtlama getirip bazı bölgelerde yakıt dağıtımını sınırlandırmıştı. AFP’nin görüştüğü bazı Rus sürücülerin yaşanan sıkıntıdan Avrupa ve Ukrayna’yı sorumlu tutması ise dikkati çekiyor.

RUS ALIŞVERİŞ DEVİNİN DEPOLARI KÜLE DÖNDÜ

SON dönemde Rusya içlerine yönelik uzun mesafeli dron saldırılarıyla Moskova yönetimi üzerindeki baskıyı arttıran Ukrayna, enerji ikmal hatlarının ardından şimdi de Rusya’ya yurtdışından gelen mal depolarını vurmaya başladı. Geçtiğimiz haftalarda Rusya’nın 12 petrol rafinerisi ve 150 gemisini hizmet dışı bırakan Ukrayna ordusunun son hedefi, “Rusya’nın Amazon’u” olarak bilinen internet alışveriş platformu Wildberries şirketine ait depolar oldu. Rusya topraklarına yönelik sürpriz saldırı sabaha karşı gerçekleşti. Ukrayna’dan havalanan uzun menzilli dron sürüsü Moskova yakınlarındaki Naginsk şehriyle yine başkente yakın Tambov bölgesinde Kotovsk kasabasında bulunan Wildberries şirketinin devasa lojistik dağıtım depolarını vurdu. Başlayan yangından çıkan dumanlar gökyüzünü kapatırken iki depoda yüzde 90 oranında Çin’den sipariş edilen milyonlarca dolarlık mal birkaç saat içerisinde kül oldu. Rus tarafının açıklamasına göre hava saldırısında 8 kişi öldü 55 işçi de yaralandı. Ukrayna lideri Volodimir Zelenski de saldırının kendileri tarafından düzenlendiğini kabul ederek, “depoların Rus ordusu tarafından dron parçaları ithalatı için kullanıldığını” savundu, “Operasyon düşmanın Ukrayna topraklarını vurmasını önlemek için düzenlenmiştir” ifadelerini kullandı. Rus şirketin patronu Tatyana Kim saldırının büyük hasara yol açtığını kabul ederken, malları yanan müşterilere karşı sorumluk taşımadıklarını açıkladı.

ARMATÖRLER ZARAR GÖRMESİN DİYE: AB YAPTIRIMINA ATİNA ENGELİ

AVRUPA Birliği’nin (AB) Rusya’ya yönelik hazırladığı yeni ekonomik yaptırım paketi, Yunanistan’ın sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşımacılığı sektörünü koruma ısrarı nedeniyle Brüksel’de siyasi tıkanıklığa yol açtı. Bazı AB diplomatlarının Atina’nın tavrını “utanç verici” olarak nitelendirdiği kriz, yaptırımların delinmesini önlemeyi amaçlayan son taslağın oylanması sürecinde patlak verdi.

Yeni paket, Rus LNG’sinin AB limanları kullanılarak üçüncü ülkelere yeniden ihraç edilmesini yasaklamayı ve Moskova’nın “gölge tanker filosuna” ağır kısıtlamalar getirmeyi hedefliyor. Ancak küresel deniz taşımacılığında lider konumda olan Yunanistan, kendi armatörlerinin ticari çıkarlarını korumak adına bu maddelere şiddetle karşı çıkıyor. Atina yönetimi, Brüksel’in hazırladığı kısıtlamaların Rusya’ya zarar vermekten ziyade Avrupa denizcilik sektörünü vuracağını ve küresel enerji arz zincirinde büyük gedikler açacağını savunuyor. Yaptırımların yürürlüğe girmesi için üye ülkelerin oy birliği şartı bulunuyor.